W różnych sytuacjach życiowych pojawia się konieczność zdobycia dodatkowych środków finansowych, pozwalających na zachowanie płynności finansowej i równoczesne pokrycie nagłych, niespodziewanych opłat. W takim celu warto zapoznać się z tym, co powinna zawierać umowa pożyczki. Warto pamiętać o tym, że stworzenie pisemnej umowy pożyczki jest rozwiązaniem bezpiecznym, polecanym w każdej sytuacji. Pozwala to nie tylko na uzyskanie potwierdzenia zobowiązania do spłaty zaciągniętej pożyczki, co przydaje się w przypadku osób prywatnych, ale jest też elementem niezbędnym przy rozmowach prowadzonych z instytucjami udzielającymi pożyczek. Co więc powinieneś wiedzieć, jeśli interesuje Cię umowa pożyczki na pokrycie bieżących kosztów? 

Czym jest umowa pożyczki?

Przede wszystkim powinniśmy pamiętać o tym, że umowa pożyczki jest czymś zupełnie innym niż kredyt hipoteczny, który udzielany jest tylko przez instytucje bankowe. Umowa o pożyczkę definiowana jest przez prawo w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu Cywilnego. W artykule 720 przeczytać możemy, że jest to umowa, w ramach której pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na pożyczkobiorcę określoną ilość pieniędzy bądź rzeczy. Z kolei druga strona zobowiązuje się zwrócić pożyczoną kwotę pieniędzy bądź pożyczone rzeczy. Zawiązanie umowy pożyczki jest więc dopuszczalne, jeśli interesuje nas np. pożyczka gotówkowa.

Podstawowe zasady dotyczące umowy pożyczki

Umowa pożyczki gotówkowej ma charakter konsensualny. Oznacza to, że jest ona ważna dopiero wtedy, gdy odpowiednie oświadczenie złożą obie strony zawierające tę umowę. Choć istnieje możliwość ustnego zawiązania umowy pożyczki prywatnej, rozwiązanie to nie będzie dostępne w przypadku instytucji oraz firm pożyczkowych. Te zawsze wymagać będą od nas formy pisemnej, ponieważ jest to faktyczne zabezpieczenie dla takiej firmy, że pożyczkobiorca zadeklarował się do spłaty zaciągniętego zobowiązania. Co więcej, dokumentacja jest niezbędna zawsze wtedy, kiedy pożyczka przekracza wartość tysiąca złotych. Co więcej, w przypadku wątpliwości co do tego, czy pożyczkobiorca będzie w stanie zwrócić pożyczkę, pożyczkodawca może odstąpić od realizacji umowy. Możliwe jest to jednak tylko w przypadku złego stanu majątkowego strony, której udzielamy pożyczki, o ile wcześniej nie wiedzieliśmy o danej sytuacji. Jeśli mieliśmy świadomość o tym, że pożyczkobiorca ma trudną sytuację majątkową bądź informacja ta nie była trudna do odkrycia, pożyczkodawcy nie przysługuje przywilej odstąpienia od podpisanej umowy.

Zwrot pożyczki

Jeśli wzór umowy pożyczki nie przewiduje terminu jej zwrotu, domyślnie przyjmuje się, że powinien on nastąpić w okresie sześciu tygodni od wypowiedzenia udzielającego pożyczki. W myśl kodeksu cywilnego ustalone jest, że jeśli minie sześć miesięcy od terminu wydania pożyczki, przedawnieniu ulega roszczenie podnoszone właśnie z tego tytułu. Co, jeśli jesteś pożyczkobiorcą i nie jesteś w stanie spłacić pożyczki, a jednocześnie zaciągnąłeś np. kredyt na 100 000 tysięcy? Niejednokrotnie rodzi to sytuację, w której niemożliwe jest pełne spłacenie wszystkich zobowiązań. W takim przypadku instytucje bankowe oferują kredyt konsolidacyjny, w którym można przenieść pożyczkę w formę ratalną, łącząc z innymi kredytami i zobowiązaniami.

Jak wygląda wzór umowy pożyczki?

Choć wiele osób może obawiać się, że jest to działanie niezwykle skomplikowane, faktyczna konstrukcja tego typu dokumentów sprawia, że niezwykle łatwa do przygotowania jest właśnie umowa pożyczki. Wzór dostępny na początku artykułu jest tego najlepszym przykładem. Taki dokument musi mieć datę oraz miejsce zawarcia umowy. Z oczywistych względów powinien zawierać również podstawowe dane o pożyczkobiorcy i pożyczkodawcy, czyli o obu stronach umowy. Na dane te się składają:

  • Imię i nazwisko bądź nazwa (w przypadku firmy);
  • Data urodzenia;
  • Adres zamieszkania;
  • Potwierdzenie tożsamości na podstawie odpowiedniego dokumentu:
    • W przypadku osoby fizycznej – numer dowodu osobistego;
    • W przypadku firmy – NIP, KRS i REGON.

W treści umowy powinien być określony przedmiot pożyczki. Może to być zarówno gotówka, jak i konkretne przedmioty. Do tego powinno się umieścić informację o terminie zwrotu pożyczki, choć nie jest to obowiązkowe – w przypadku braku tej informacji proces zwrotu pożyczki przebiega według zasad wspomnianych we wcześniejszym akapicie tego artykułu.

Co jeszcze powinna zawierać umowa pożyczki? Przede wszystkim należy pamiętać o formule zwrotu, wraz z warunkami np. odsetkami, a także formą np. numerem rachunku bankowego, na który należy zwrócić żądaną kwotę pieniędzy. Ważne jest również opisanie konsekwencji niedotrzymania ustaleń umowy. Jeśli przewidujemy możliwość odstąpienia od umowy, warto przewidzieć warunki tej czynności, które powinniśmy zawrzeć w dodatkowych klauzulach. Umowę pożyczki uznaje się za ważną w momencie podpisania jej przez obie strony.

umowa pożyczki wzórJak działa umowa pożyczki w rodzinie?

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby została zawarta umowa pożyczki w rodzinie i w takiej sytuacji należy pamiętać o tym, że umowa pożyczki podlega nieco innym zasadom. Przede wszystkim, istnieje możliwość zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) wynoszącego 0,5% wartości pożyczki. W takiej sytuacji możliwe jest zwolnienie z opodatkowania pożyczki wynoszącej do 9637 złotych, jeśli jest ona udzielona krewnym z I grupy podatkowej. Warto przy tym pamiętać, że limit ten dotyczy okresu 5 lat, więc jeśli w tym czasie udzielimy jednej osobie kilku pożyczek, które nie przekraczają tego limitu, nie trzeba jej nigdzie zgłaszać. Jeśli jednak przekroczymy daną kwotę, konieczne jest zgłoszenie jej w ciągu 14 dni od zawarcia do właściwego urzędu skarbowego. Jeśli nie zgłosimy wyższej kwoty pożyczki, możemy zostać obciążeni karą 20% PCC. Wiele osób zastanawia się nad tym, czy powinniśmy zawrzeć dodatkowe informacje wewnątrz dokumentu, w ramach którego powstaje umowa pożyczki w rodzinie. Wzór takiego dokumentu nie ulega zmianie, a jedynie istnieje konieczność dopełnienia dodatkowych formalności w Urzędzie Skarbowym, jeśli pożyczka w rodzinie przekracza określoną kwotę.